Tradities met Pasen

Pasen (Wielkanoc – de Grote Nacht) wordt in Polen volgens de katholieke traditie gevierd met een weerspiegeling van het oude heidense geloof in die tradities. In die Poolse traditie is het ook een dag voor heel de familie, rijk aan verschillende gewoonten en gebruiken.

Het feest duurt twee dagen (zondag en maandag), dat zijn vrije dagen. Het was ooit erg belangrijk, niet alleen om religieuze redenen, maar ook om … culinaire. Na een maand van vasten en hongeren was het een culinair carnaval, waarin mensen genoten van heerlijke worst en gebak. De verplichte taart voor Pasen was de baba” (een gistcake) en het traditionele recept voor rijkere gezinnen vergt niet minder dan 60 eieren voor de bereiding.
02014.4.3_Ostermarkt_2014_in_Sanok

 Paastaart (baba).

Een gewoonte, die tot op de dag van vandaag voortleeft, is de viering van Palmpasen op Palmzondag (een week voor Pasen). Vroeger dacht men dat die palmen, mensen, OLYMPUS DIGITAL CAMERAdieren en boerderijen, beschermden tegen toverijen en kwaad. Verder is er wat rivaliteit over wie de hoogste en wie de mooiste palm heeft.
De Goede Vrijdag is de dag van de strenge vasten, op zaterdag gaat men (vooral kinderen) naar de kerk met de zogenaamde swięconka (het traditionele mandje  (zie de volgende foto) gevuld met wat eten: eieren, gerookt spek, zout, peper, mieriks-wortel met brood en gebak. Dat prachtig versierde mandje (traditioneel bekleed met een wit linnen (of kanten) servet en versierd met buxus takjes) wordt dan gezegend door een priester. (Deze traditie bestaat ook in sommige delen van Oostenrijk en Duitsland.)

swieconka

Paaszondag

Gelovige mensen beginnen de Paaszondag met deelname aan een mis (de zoge-naamde opstanding). Anderen en ongelovigen beginnen die dag met het traditionele paasontbijt. Een verplicht onderdeel daarbij zijn de prachtig versierde eieren. Dit is niet een van oorsprong Poolse gewoonte, maar in Polen is het versieren van eieren tot een grote artistieke traditie geworden.

020.14_Traditionelle_Osterkirmes_und_Ostermarkt_2014_im_Sanoker_Freilichtmuseum

De eieren zijn beschilderd en/of bekrast in veel verschillende patronen. Op die manier maken volkskunstenaars er ware kunstwerkjes van.

Traditionele Poolse paasochtend gerechten zijn: Żurek (soep), witte worst, ham, eieren en mierikswortel.

zurek-wielkanocny

 Żurek.

Zoetigheden worden vertegenwoordigd door de paastulband, de kwarktaart en ook de mazurek (de rechthoekige of ronde taart bedekt met verschillende soorten vulling en delicatessen). Onmisbaar bij de tafelversiering is een lam of een paashaas gemaakt van suiker of een speciale taart. Met Pasen krijgen kinderen cadeaus (de zogenaamde „konijnen”).

02014_Ostermarkt_2014_in_Sanok...

 mazurek.

 Paasmaandag: śmigus-dyngus

Op deze dag besproeien (of begieten) de mensen elkaar met water. Dit gebruik stamt uit het oude heidense geloof. De oude Slaven schreven aan het water het vermogen om gezondheid en vruchtbaarheid te geven, waarbij het water ook de vreugde van het komende voorjaar symboliseert. Na de komst van het christelijk geloof besproeide men ‘s ochtens vroeg in enkele streken de akkers met (wij)water.

Dyngus_postcard

Deze gewoonte bestaat  nu nog in het zuiden van Polen. Het besproeien van vrouwen met water was een gewoonte in de dorpen en werd overgenomen door het hof. Daarbij is het water vervangen door parfum. Het meeste plezier beleefden de mannen in het besprenkelen (met koud water) van vrouwen die nog in bed lagen. De dames bleven echter niet weerloos (Ze hadden emmers met water onder hun bed staan). Soms is het, voor jonge vrouwen beter om die dag maar niet op straat te komen en zo de horden van jonge doldrieste mannen met emmers vol water te vermeiden.

dyngus Rose Liliana Baran

Over het algemeen is, naast de deelname aan de kerkelijk traditie, pasen een dag met sociale activiteiten en ontspanning voor het hele gezin.

(rg)

Afbeelding: Wikipedia, Renata Głuszek, Kasia Olczak, Rose Liliana Baran

Één reactie op “Tradities met Pasen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.