Obiekty UNESCO

Polski Komitet UNESCO powstał w 1956r. Nie jest on jednak instytucją finansującą, ale wspiera różne inicjatywy UNESCO, np. przyznając im patronat. Polskie obiekty, znajdujące się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO, to (data w nawiasie oznacza rok wpisania na listę):

1) Stare Miasto w Krakowie (1978)

 Na Listę UNESCO krakowskie Stare Miasto trafiło za wyjątkowy i szczególny typ architektury, za który uznano największy w Europie, średniowieczny Rynek wraz z kościołem św. Wojciecha, gotyckim Kościołem Mariackim, renesansowymi Sukiennicami oraz stylowymi kamienicami. UNESCO wyróżniło również Wawel oraz żydowską dzielnicę Kazimierz.

PvN Cracow

Fot. Kasia Olczak

2) Wieliczka (1978)

A właściwie Królewskie Kopalnie Soli w Wieliczce i Bochni – najstarszy, nieprzerwanie działający obiekt górniczy w Polsce. Sól wydobywana jest tam od XIII w. Wewnątrz solnego labiryntu znajduje się 360 km chodników i ponad 2000 km komór solnych, zwanych komnatami.

Wieliczka.Kopalnia_Soli_Kaplica_św.Kingi m

Wieliczka / Fot.: Noaśka

3) Auschwitz-Birkenau (1979)

 Ten nazistowski obóz zagłady, funkcjonujący w latach 1940 – 1945, trafił na Listę UNESCO w hołdzie ofiarom i ku przestrodze przyszłych pokoleń. KL Auschwitz-Birkenau stanowi przerażające świadectwo hitlerowskich zbrodni dzięki zachowanym ruinom krematoriów, wież strażniczych, ogrodzeniom z drutów kolczastych i wstrząsającym pamiątkom po więźniach.

SONY DSC

Fot. Dorota Mazur

SONY DSC

Fot. Dorota Mazur

4) Puszcza Białowieska (1979 i 1992)

 Puszcza ta leży na pograniczu Polski i Białorusi w województwie podlaskim. Na Listę UNESCO trafiła jako wyjatkowe zjawisko przyrodnicze i teren szczególnego naturalnego piękna. Najsłynniejszymi mieszkańcami puszczy są żubry, których liczebność wynosi około 750 osobników. Na terenie puszczy znajduje się, najstarszy w Polsce, Białowieski Park Narodowy.

Puszcza Białowieska

Fot. Wikimedia Commons

5) Stare Miasto w Warszawie (1980)

 Warszawskie Stare Miasto, pamiętające czasy średniowiecza, zostało niemal doszczętnie zniszczone podczas II wojny światowej. Jednak dzięki determinacji i zaangażowaniu wielu Polaków udało się je, w znacznej mierze, odbudować. Dzięki temu Warszawa odzyskała Rynek Starego Miasta, Zamek Królewski oraz liczne pałace i kościoły. Na Listę UNESCO Stare Miasto trafiło jako przykład „wiernej rekonstrukcji z zachowaniem oryginalnych fragmentów zabudowy”.

Mazowieckie_Warszawa_Stare-Miasto_Rynek-1_05-2009-fot-Marek-Angiel_resize

Fot. Marek Angiel

6) Stare Miasto w Zamościu (1992)

 Miasto Zamość powstało w XVI w. z intencji kanclerza Jana Zamoyskiego. Zbudowane zostało na szlaku handlowym łączącym zachód i północ Europy z Morzem Czarnym. Za renesansową architekturę miasta odpowiadał pochodzący z Padwy architekt Bernardo Morandi. W Zamościu znajdują się trzy rynki: Wielki, Solny i Wodny. Wpisując miasto na swą Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO dało wyraz uznaniu dla piękna Starego Miasta.

Zamość._Ratusz.

Fot. danutar

Zamość

Fot. Marek Angiel

7) Zamek Krzyżacki w Malborku (1997)

 Miasto Malbork leży w północnej części Polski, w województwie pomorskim. W XIII w. wzniesiono tu warowną twierdzę, która już w 1309 r. stała się siedzibą wielkiego mistrza zakonu krzyżackiego, a z czasem zamieniła się w ogromne zamczysko. W czasie II wojny światowej malborski zamek uległ poważnemu zniszczeniu. Jednak dzięki zachowanej szczegółowej dokumentacji, udało się go z powodzeniem odbudować. Na Listę UNESCO Zamek Krzyżacki trafił m.in. jako unikatowe świadectwo tradycji kulturowej.

Malbork_Castle,_part_4 m

Fot. DerHexer

Malbork Refektarz

Fot. Wikimedia Commons

8) Toruń (1997)

 Początki tego pięknego miasta, znajdującego się w północnej części Polski, sięgają XIII w. Wybudowano wtedy krzyżacki zamek, który miał służyć jako baza wypadowa do podboju i ewangelizacji Prus. Obecnie Toruń słynie przede wszystkim z miejsca urodzenia Mikołaja Kopernika oraz z produkcji jedynych w swoim rodzaju, toruńskich pierników. Na Listę UNESCO trafił średniowieczny zespół miejski, obejmujący Stare i Nowe Miasto.

Torun noc

Fot. Wikimedia Commons

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Fot. Renata Głuszek

9) Kalwaria Zebrzydowska (1999)

 Kalwaria słynie przede wszystkim z XVII-wiecznego klasztoru bernardynów, będącego ważnym ośrodkiem duchowym i jednym z najważniejszych sanktuariów pasyjno-maryjnych. Wokół klasztoru rozciągają się liczne Dróżki Kalwaryjskie, będące symboliczną drogą Chrystusa na Golgotę.

Kalwaria_Zebrzydowska_014 m

Fot. Ludwig Schneider

10) Kościoły Pokoju w Jaworze i Świdnicy (2003)

 Obie świątynie powstały w połowie XVII w. na mocy pokoju westfalskiego, kończącego wojnę trzydziestoletnią. Ówczesny monarcha austriacki Ferdynand III Habsburg zezwolił protestantom z Dolnego Śląska wznieść trzy świątynie. Miały być one zbudowane w ciągu roku, poza miastem, z nietrwałych materiałów. Na przekór tym wymogom kościoły w Jaworze i Świdnicy zachowały się do dziś, zaskakując bogatym, barokowym wnętrzem.

SONY DSC

Jawor / Fot. Dorota Mazur

SONY DSC

Jawor / Fot. Dorota Mazur

11) Drewniane kościoły południowej Małopolski (2003)

UNESCO wpisało te świątynie na Listę Światowego Dziedzictwa za ich unikalną, bogatą, średniowieczną architekturę. Wyróżniono najstarsze z nich, czyli kościoły z miejscowości Binarowa, Blizne, Dębno, Haczów, Lipnica Murowana oraz Sękowa. Najsłynniejszym jest modrzewiowy, późnogotycki kościół z Dębna.

Kotlina Orawsko-Nowotarska, Debno k

Dębno / Fot. Marek Angiel

12) Park Mużakowski (2004)

Jest to park krajobrazowy, rozciągający się po obu stronach Nysy Łużyckiej, wzdłuż której przebiega granica polsko-niemiecka. Został stworzony przez księcia Hermana von Pückler-Muskau w latach 1815-1844. Zaprojektowany został jako „obraz malowany za pomocą roślin ” i wykorzystywał miejscową roślinność do podkreślenia walorów tamtejszego krajobrazu. W skład parku wchodzi również odbudowany zamek, mosty i arboretum.

Mużakowski m

Fot. Dr. Bernd Gross

13) Hala Stulecia we Wrocławiu (2006)

Hala ta została wzniesiona według projektu Maksa Berga w latach 1911-1913. UNESCO uznała tę budowlę za arcydzieło ludzkiego geniuszu twórczego. Jej nowoczesność polegała m.in. na zastosowaniu żelbetu, dzięki czemu budowla wydaje się zaskakująco lekka. Hala Stulecia służy rekreacji, kulturze, rozrywce i jest w stanie pomieścić 6 000 osób.

Hala_Ludowa,_Hala_Stulecia._Foto_Barbara_Maliszewska (2) m

Fot. Barbara Maliszewska

SONY DSC

Fot. Barbara Maliszewska

14) Drewniane cerkwie Karpat (2013)

Osiem podkarpackich cerkwii: Radruż, Chotyniec, Smolnik, Turzańsk, Powroźnik, Owczary, Kwiatoń, Brunary i Wyżne, zbudowano w okresie od XVI do XIX wieku. Są świątyniami wyznawców prawosławia i greko- katolików. Reprezentują cztery typy architektoniczne: halicki, łemkowski, bojkowski i huculski. Wewnątrz cerkwi znąjdują się m.in. malowidła przedstawiające Chrystusa w chatach łemkowskich, Chrystusa ukrzyżowanego, czy malowidło przedstawiające gazdę łemkowskiego, siejącego zboże.

SONY DSC

Turzańsk / Fot. Dorota Mazur

SONY DSC

Turzańsk / Fot. Dorota Mazur

15. Zabytkowa Kopalnia Srebra z XVI w. w Tarnowskich Górach (od 9 lipca 2017 r.)

Na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO znajduje się w sumie aż 28 zabytków górnictwa. Najważniejszy z nich to Zabytkowa Kopalnia Srebra, założona już w XVI w. Zrekonstruowane i oddane do zwiedzania wyrobiska pochodzą z XVII w. Stanowią one niewielki fragment dawnej kopalni Fryderyk. Szlak turystyczny liczy 1740 m, z czego 270 m pokonuje się łodziami. Największą atrakcją jest Srebrna Komora o pow. 500 m2, z urokliwym małym jeziorem, która przetrwała do dziś w pierwotnym stanie. Odtworzono tu także stanowisko pracy górników. Na liście UNESCO znalazła się również m.in. Sztolnia Czarnego Pstrąga, którą zaczęto drążyć w 1821 r. Pod koniec XIX w. była najdłuższą sztolnią w regionie i miała prawie 15 km długości.

Kopalnia_srebra_w_Tarnowskich_Górach m

Fot.: Afhbf

Zabytkowa Kopalnia Srebra

Oprac. Dorota Mazur

Fot.: Afhbf

 

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.