Basis gevens

Naam: Rzeczpospolita Polska”.
Beter bekend als de Derde Republiek Polen. Dit duidt op de continuïteit, de voortzetting van de onafhankelijke Poolse staat die bestond vóór de delingen in de 18de eeuw, (de Republiek) en de interbellum periode (de Tweede Republiek, 1918 – 1939). De Volks-republiek Polen (1945-1989) wordt in dit verband beschouwd als een staat onder de heerschappij van de Sovjet-Unie en dus zonder politieke onafhankelijkheid. Daarom wordt deze periode uit de nummering weggelaten.

Er zijn twee betekenissen van Rzeczpospolita: een republiek ofwel een  gemenebest. Het eerste duidt op de  Rzeczpospolita II en III en betekent dus de „Republiek Polen”. Het tijdvak van de 16de tot de 18de eeuw  wordt dan het gemenebest genoemd want de koning van Polen was daarnaast ook Groot-Hertog van Litouwen. Polen was toen een monarchie met een gekozen koning zodat sommige functies republikeins bleven.

Oprichting: 1 december 1989

Op die datum heeft het Poolse parlement ingestemd met de naam Republiek Polen en het oude staatsembleem ,in de vorm van de gekroonde adelaar, in ere hersteld heeft.

Symbolen

  • Vlag: rechthoekig doek met een 8:5 verhouding, bestaande uit twee horizontale, banen van gelijke breedte, waarin de bovenste wit en de onderste rood is.
  • Rijkswapen: een witte adelaar met een kroon op een rode achtergrond, met de kop gewend naar heraldisch rechts, met geopende vleugels, de kroon, de snavel en de klauwen van goud. Het embleem met de witte adelaar is ooit ontstaan toen de legendarische stichter van Polen, Lech, het nest van een witte adelaar zag. Toen hij bij het licht van de ondergaande zon naar de vogel, keek viel er een rode zonnestraal op de vleugels, zodat die met goud getipt leken. De rest van de adelaar was zuiver wit. Dat stemde hem vrolijk en dus besloot hij zich daar te vestigen en plaatste een adelaar op zijn schild. Een wat minder romantische versie gaat ervan uit dat Polen het embleem (net als veel andere Europese landen) van het Romeinse Rijk heeft overgenomen.

203px-Coat_of_arms_of_Poland-official

 

Volkslied: Dąbrowski Mazurkasinds 26 februari 1927.

Het was oorspronkelijk het lied van de Poolse legioenen in Italië, die werden opgericht en gecommandeerd door de generaal Jan Henryk Dąbrowski (zie afbeelding). Een Poolse staat bestond toen niet en daarom vormden de Polen een leger onder het vaandel van keizer Napoleon Bonaparte in de hoop dat hij hen zou helpen het onafhankelijke Polen te doen herrijzen. Het lied is gecomponeerd tussen 16 en 19 juli 1797, de tekst is van Joseph Wybicki) op de melodie van de volksmuziek uit Mazurië (de mazurka). Het lied spreekt de hoop op vrijheid uit als een gevolg van de militaire strijd van Napoleon Bonaparte. Door die ervaringen leerden de Polen hoe ze moesten vechten om te winnen. Het verwijst ook naar de behaalde zeges van de hetman Stephen Czarnecki en generaal Tadeusz Kościuszko. (een hetman was, na de vorst, de hoogste militaire rang tijdens de unie van Polen met Litouwen van de 15de tot in de 18de eeuw).

Het poolse politieke systeem

Het is nu een parlementaire democratische republiek (waarin de minister-president het hoofd is van een regering) met een meer partijenstelsel en waarbij de president het staatshoofd is.

De overheid, de trias politica:

  • Wetgevende macht: het parlement met de Sejm (de 2de kamer) en de Senaat (de 1ste kamer),
  • Uitvoerende macht: de ministerraad (het cabinet) en de president,
  • Rechterlijke macht: de gerechtshoven en de rechtbanken.

Parlement (sejm), in de Wiejska-straat

Volgens de Poolse grondwet (Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej) van 2 april 1997 kent Polen het beginsel van: de volkssoevereiniteit (met een nationale soevereiniteit) als democratische rechtsstaat, met een maatschappelijk middenveld, met spreiding van de macht, met het pluralisme, een rechtsstaat, een sociale markteconomie en gaat uit van een vanzelfsprekende waardigheid van de mens.

 Hoofdstad: Warschau

Warszawa-Śródmieście_ulice-miasta-w-niedzielne-popołudnie-79_09-2013

het presidentiele Paleis, in de Krakowskie Przedmieście straat / afbeelding Marek Angiel

Aardrijkskundig:

  • Landoppervlakte:                      312 685 km2
  • Territoriale zee:                            8 700 km2

Naar oppervlakte staat Polen op de. 63ste plaats in de wereld en op 9de in Europa.

Bevolkingsomvang – 38.300.000 (december 2011)

Burgerlijke stand:
Huidige bevolkingsomvang ca. 40.000.000  (Polen staat naar bevolkings-omvang dus in de  wereld  op de 34ste – en in Europa op de 6de plaats.)

  •  Bevolkingsstructuur:  98,7% Polen,  0,6% Oekraïners,  0,7% Overigen
  •  Kerkelijk: 95,0% Katholiek, 0,5% Orthodox, 1,0% Protestants

De Poolse provincies.

 Polen in de Europese Unie

1 mei 2004. De ceremonie ter gelegenheid van de toetreding van de Derde Republiek tot de Europese Unie. Het, de eerste maal, hijsen van de EU-vlag in de vlaggenmast bij het graf van de onbekende soldaat in het bijzijn van president Aleksander Kwaśniewski en premier Leszek Miller.

Een voorbeeld van de besteding van Europese fondsen: de snelweg A2 werd deels gebouwd met steun  uit de Europese Unie (foto hieronder / foto: Wikipedia).

Foto’s: Wikipedia, Marek Angiel