Nationale feestdagen

Tegenwoordig zijn er in Polen 24 feestdagen waarvan er slechts drie geen werkdag zijn. Hun betekenis is nauw verbonden met de geschiedenis van Polen. In de tijd van de Poolse Delingen, de tijd tussen de beide Wereldoorlogen en ook die gedurende de communistische staat na 1945; waren sommige feestdagen verboden of werden in een andere vorm gevierd dan vandaag. Die belangrijke vrije feestdagen zijn:
.
1 MEI – DAG VAN DE ARBEID
.
Deze dag wordt, sinds 1890, in Polen georganiseerd door communistische en andere socialistische organisaties. Het kreeg de vorm van grote massademonstraties van de arbeidersklasse. Tijdens de russische annexatie werden ze sterk onderdrukt door de tsaristische overheid en tijdens de Tweede Republiek door de Poolse politie. In de tijd van de  Volksrepubliek Polen (1945-1989) was de 1ste mei viering een wel heel grootse staats aangelegenheid die gepaard ging met een uitgebreide nadrukkelijk socialistische propaganda.
1-maja-1949
   1 Mei 1949
Vertegenwoordigers van heel verschillende, gevestigde instellingen en organisaties waren erbij betrokken. Ook studenten namen deel aan marsen die de socialistische verworvenheden toonden met de politieke leuzen die de ondersteuning waren van het toen gebruikelijke poltieke beleid. Ondanks de vele politieke veranderingen in 1989 en erna bleef de 1ste mei wel de officiële feestdag, maar is nu bescheidener van opzet. Nu worden optochten en plechtigheden georganiseerd door de linkse partijen en vakbonden, met de nadruk op de verdediging van de rechten van werknemers en op de sociale vraagstukken.
1-maja-w-warszawie-manifestacja-ruchu-sprawiedliw-fot-andrzej-jan-kuspit
Beweging voor Sociale Rechtvaardigheid:
Polen is voor iedereen, niet slechts voor de rijken!
Afb. Andrzej Jan Kuśpit
Ook is de 1ste mei een kerkelijk feest, dus worden op deze dag speciale missen voor „Josef de Arbeider” gehouden.
.
3de MEI – NATIONALE FEESTDAG
.
Wordt gevierd om de verjaardag van het van het aannemen van de „grondwet van de 3de mei” (van het Pools-Litouwse Gemenebest, opgericht in 1791) te herdenken. Het was de eerste moderne grondwet van Europa en de tweede in de wereld, na de Amerikaanse.

3 maja Matejko m

Jan Matejko: „De grondwet van 3 Mei”

Het was een belangrijk resultaat van de denkers tijdens de Poolse Verlichting en ontworpen tot hervorming en gezondmaking van het politieke systeem, maar kwam te laat om de ineenstorting van de Poolse staat te voorkomen. Na de drie Poolse delingen (1791, 1793 en 1795) hield de staat Polen zelfs formeel geheel op te bestaan!

Mazurek 3 Maja – historisch lied ter ere van die Grondwet van 3 mei.

Toen Polen haar onafhankelijkheid herkreeg, (in 1919) werd de 3de mei dè feestdag. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden deze feesten door de Duitsers verboden en in de Volksrepubliek Polen (1951) zelfs officieel afgeschaft en verboden, omdat de feesten een platform boden voor anti-communistische, voor anti-regerings protesten en ook voor demonstraties. Sinds de 6de april 1990 wordt die 3de mei dag opnieuw gevierd als een officiële feestdag  en is het ook wettelijk een vrije dag in Polen. Er worden dan officiële herdenkingen gehouden op het Kasteelplein bij het Koninklijk Kasteel.

3de mei 2012, Kasteelplein, foto. R. Motyl  www.um.warszawa.pl

Het gaat dan om  een militaire parade.

3-maja-001

Afb. Marek Angiel

Maar de 3de mei is vooral een heel vrolijke dag. In heel het land worden er voorjaars evenementen, concerten uitvoeringen en familie picknicks gehouden.

bdg_swieto3maja_strrynek_14_2014

3 Mei 2014, Bydgoszcz / afb. Pit1233

In de straten van de Poolse hoofdstad wordt door een groot aantal mensen een optocht gehouden met als motto: „Van de grondwet der 3de mei naar de Europese Unie”.

 11 NOVEMBER –  DE NATIONALE DAG VAN ONAFHANKELIJKHEID

Dit is de allerbelangrijkste Poolse nationale feestdag. Het is de dag waarop alle Polen herdenken dat hun land, na 123 jaren van bezettingen en onderdrukking, weer vrij en onafhankelijk werd. Op de 11de november 1918, namelijk, werd het militaire gezag over gedragen door de Regency Raad aan Josef Pilsudski, dè grote strijder voor de Poolse onafhankelijkheid en oprichter van de Poolse strijdkrachten.

pilsudski

Józef Piłsudski, november 1918

Pas ingesteld in 1937, werd deze feestdag slechts twee jaar gevierd omdat zowel tijdens WO II als tijdens de Volksrepubliek deze feestdag verboden was. Verboden, doch nimmer vergeten! In de jaren 1945 – 1989 waren er de grote vaderlandslievende demonstraties, door de  oppositie op die dag georganiseerd, die dan erg hardhandig werden onderdrukt door autoriteiten. Pas op 19 februari 1989 werd deze dag opnieuw (nu wel wettig) ingevoerd. Vandaag de dag vinden grote feesten, bijgewoond door veel Poolse gezagsdragers, plaats met name op het Pilsudskiplein in Warschau. Precies om één uur wordt dan ook de wacht, voor het graf van de onbekende soldaat, plechtig afgelost.

11-listopada-grob-nieznanego

Graf voor de Onbekende Soldaat, Warschau / Wikimedia, Patryk Matyjaszczyk

 Er worden in heel Polen patriottische bijeenkomsten en parades gehouden.

11-listopada-parada-hist

Parades in Katowice en Gdańsk / Afb. Wikimedia: Lestat, Starscream

20141111_krakow_dzien_niepodleglosci_54-ta_lekcja_spiewania_piesni_patriotycznych_na_rynku_fot-_004-m

Leren de historische liederen weer te zingen – Grote Markt  in Krakau
Afb. Wikimedia, Luxetowiec

Veel kerken vieren missen „voor het vaderland”. Sinds 1989 nemen elk jaar enkele duizenden vrijwilligers deel aan een „Vrijheidsrun” om die dag te gedenken – run vindt plaats in vele Poolse steden.

121biegniepodleglosci_0

Vrijheidsrun / www.festiwalbiegowy.pl
Helaas, splijt nu al een paar jaar, deze belangrijkste nationale feestdag heel de Poolse samenleving in plaats van haar te verenigen. Sinds het jaar 2009 organiseren veel Poolse nationalisten (groeiend in aantal) op deze dag in Warschau de „Marsen voor de Onafhankelijkheid”. Dit komt door dat tot 2015 de rechtse politieke kringen vonden dat Polen nog niet een volledig onafhankelijk land was (ze geven de schuld daarvoor aan: de EU, de Duitsers en aan de Russen). Nadat de presidents- en parlementsverkiezingen in 2015 werden gewonnen door de anti – EU partij PiS (Prawo i Sprawiedliwość) wil men „de Maart van de Onafhankelijkheid” om zetten in een zeer nationalistische „Maart is Polen voor Polen”.
haslo_marszu_niepodleglosci_2015_2Vrijheidsmars, 2015: Polen voor de Polen, de Polen voor de Poolse mensen
Afb. Piotr Drabik
Deze diepe verdeeldheid vindt haar zijn oorsprong ook in het historische verleden en de diepe politieke verschillen tussen de belangrijkste politici aan wie Polen het herkrijgen van haar onafhankelijkheid in 1918 dankt: de socialistische Jozef Pilsudski en Roman Dmowski, de „beschermheilige” van het Poolse nationalisme (ook de anti-semitische opvattingen hebben hiermee te maken).
De voormalige president Bronislaw Komorowski heeft in 2012 het initiatief genomen tot een mars „Samen voor het onafhankelijke Polen”. Hierbij leggen politici bloemen bij de monumenten ter ere voor de activisten van de verschillende groepen die aan de onaf-hankelijkheid van Polen hebben bijgedragen. Dit voert tot diepgaande geschillen in de Poolse samenleving.
razemSamen (voor een) onafhankelijk (Polen), 2013

In 2015 heeft president Andrzej Duda deze opzet verlaten!

Nationale Dag van de Onafhankelijkheid 2016

In plaats van de natie te verenigen, toont 11 november eens te meer een diepe breuk in de Poolse samenleving. In 2016 zullen er al 13 belangrijke” marsen langs de straten van Warschau gaan. De grootste van hen:

– de mars CODE (Comité voor de Verdediging van de Democratie) onder de slogan Onafhankelijkheid CODE”. (YouTube clip, de woorden van de lector zijn de preambule van de Poolse grondwet)

– de onafhankelijkheid van maart onder de slogan Polen bastion van Europa”
– antifascistische maart onder de slogan „Voor onze vrijheid en de uwe”.
ren
Afbeelding: Wikimedia Commons, Marek Angiel, fot. R. Motyl (www.um.warszawa.pl), www.sejm.gov.pl
Gepubliceerd: 31 mei 2012 / bijgewerkt: 6 november 2016

2 reacties op “Nationale feestdagen

  1. Op 15 augustus zijn wij in Krakau. Op deze dag wordt de ten hemelopneming gevierd van Maria. Weet u of er dan in Krakau een kerk geopend is,die hier aandacht aan besteed,of wordt het op een andere manier gevierd in de stad? Bedankt voor het lezen.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *