Święta państwowe

W Polsce obchodzone są 24 święta państwowe, z czego tylko 3 są dniami wolnymi od pracy. Ich obchody były ściśle związane z historią Polski – w okresie utraty niepodległości, II wojny światowej lub istnienia państwa socjalistycznego niektóre były zakazane lub obchodzone w innej formie niż dzisiaj.

Najważniejsze święta państwowe – dni wolne od pracy:

1 MAJA – ŚWIĘTO PRACY

Obchodzone na ziemiach polskich już od 1890 r. Organizowane przez organizacje komunistyczne i socjalistyczne, miały charakter robotniczych demonstracji, w okresie zaborów tłumionych przez władze carskie, a w II RP przez policję państwową. W latach 1945-1989 obchody święta 1 Maja miały charakter państwowy i towarzyszyła im rozbudowana propaganda socjalistyczna.

1-maja-1949

1 Maja 1949

Przedstawiciele zakładów pracy oraz różnych organizacji, a także uczniowie uczestniczyli w pochodach promujących dokonania Polski Ludowej i głoszących hasła polityczne wyrażające aktualną linię polityczną władz. Mimo zmiany systemu politycznego po 1989 r. święto pozostało oficjalnym świętem państwowym i dniem wolnym od pracy, ale o znacznie skromniejszym charakterze. Pochody bądź ceremonie składania kwiatów są organizowane przez partie lewicowe i związki zawodowe, skupiające się na obronie praw pracowniczych i społecznych, a także inne organizacje.

1-maja-w-warszawie-manifestacja-ruchu-sprawiedliw-fot-andrzej-jan-kuspit

Warszawa, 2016 / fot. Andrzej Jan Kuśpit, Ruch Sprawiedliwości Społecznej

1 Maja jest także świętem kościelnym, więc w tym dniu odbywają się specjalne msze.

 

 3 MAJA  – ŚWIĘTO KONSTYTUCJI 3 MAJA   

Obchodzone dla uczczenia rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja Rzeczypospolitej Obojga Narodów, ustanowionej w 1791 r. To była pierwsza konstytucja w Europie i – po konstytucji amerykańskiej – druga na świecie.

3 maja Matejko m

Jan Matejko „Konstytucja 3 Maja”

Konstytucja 3 Maja miała na celu zreformowanie i uzdrowienie systemu politycznego, ale nie zapobiegła już ostatecznemu upadkowi państwa polskiego, które po dwóch kolejnych rozbiorach (1793, 1795) przestało istnieć.

 Historyczna pieśń „Witaj majowa jutrzenko”, napisana z okazji uchwalenia  Konstytucji 3 Maja.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości dzień 3 Maja stał się (od 1919 r.) świętem państwowym. W okresie okupacji jego obchody zostały zabronione, a po ustanowieniu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej zniesione (1951 r.), a nawet zakazane , ponieważ stało się okazją do protestów i demonstracji antykomunistycznych i antyrządowych. Przywrócono je ustawą z 6 kwietnia 1990 i od tej pory jest obchodzone bardzo uroczyście. Oficjalna uroczystość w Warszawie odbywa się na Placu Zamkowym, przed Zamkiem Królewskim, z udziałem  przedstawicieli najwyższych władz państwowych, wojska, organizacji politycznych i społecznych.

3 Maja 2012, Pl. Zamkowy / fot. R. Motyl, www.um.warszawa.pl

Towarzyszą im parady wojskowe, w tym żołnierzy ubranych w kostiumy historyczne.

3-maja-001

Fot. Marek Angiel

W całej Polsce odbywają się różne imprezy plenerowe, koncerty,

bdg_swieto3maja_strrynek_14_2014

Bydgoszcz, 2014 / fot. Pit 1233

pikniki familijne, a w Warszawie ma miejsce uliczny bieg pod hasłem „Od Konstytucji 3 Maja po Unię Europejską”.

11 lLISTOPADA – NARODOWE ŚWIĘTO NIEPODLEGŁOŚCI

Najważniejsze polskie święto państwowe. Upamiętnia rocznicę odzyskania przez Polskę niepodleglości w 1918 r., a konkretnie dzień, w którym twórca polskich sił zbrojnych Józef Piłsudski przejął władzę  wojskową z rąk Rady Regencyjnej.

pilsudski

Listopad 1918 – Józef Piłsudski przejmuje władzę

Ustanowiono je dopiero w 1937 r. i obchodzono zaledwie przez dwa lata, gdyż w czasie II wojny światowej oraz w okresie Polski Rzeczypospolitej Ludowej było zakazane, choć nie zapomniane. W latach 1945-1989 opozycja organizowała w tym dniu manifestacje patriotyczne, brutalnie tłumione przez władzę. Przywrócono je 19 lutego 1989 r.

Główne obchody, z udziałem najwyższych władz państwowych, odbywają się w Warszawie przed Grobem Nieznanego Żołnierza. W samo południe dokonuje się tam uroczysta zmiana warty i są składane wieńce.

11-listopada-grob-nieznanego

Gób Nieznanego Żołnierza (fot. Wikimedia, Patryk Matyjaszczyk)

W całym kraju organizowane są patriotyczne wiece, pochody, defilady historyczne

11-listopada-parada-hist

Parady historyczne w Katowicach (fot. Lestat) i w Gdańsku (fot. Starscream)

koncerty, rodzinne pikniki i inne imprezy plenerowe, a w kościołach odprawiane są msze w intencji ojczyzny.

20141111_krakow_dzien_niepodleglosci_54-ta_lekcja_spiewania_piesni_patriotycznych_na_rynku_fot-_004-m

Nauka śpiewania pieśni historycznych na Rynku w Krakowie, 2014  (fot. Luxetowiec)

W wielu miastach Polski ma miejsce Bieg Niepodległości.

121biegniepodleglosci_0

fot. www.festiwalbiegowy.pl

Niestety, od kilku lat to piękne święto, które powinno jednoczyć Polaków, stało się świętem które ich mocno politycznie dzieli. Od 2009 r. środowiska nacjonalistyczne organizują w tym dniu w Warszawie Marsze Niepodległości. W czasie tych marszów ujawniają się także tendencje rasistowskie, homofobiczne i antysemickie.

haslo_marszu_niepodleglosci_2015_2

Marsz Niepodległości 2015

Ten głęboki podział wynika również z przeszłości historycznej i głębokich różnic politycznych między politykami, którym Polska zawdzięcza uzyskanie w 1918 r. niepodległości – socjalistą Józefem Piłsudskim i Romanem Dmowskim, patronem nacjonalizmu (również o zabarwieniu antysemickim).

Próbą pogodzenia głębokich różnic w społeczeństwie polskim był zainicjowany w 2012 r. przez prezydenta Bronisława Komorowskiego marsz „Razem dla Niepodległej”, w czasie którego składano kwiaty pod pomnikami działaczy politycznych różnych partii, którzy przyczynili się do odzyskania przez Polskę niepodległości.

razem

Razem dla Niepodległej, 2013

Z tej formuły zrezygnował obecny prezydent Andrzej Duda.

rg

Foto: Wikimedia Commons,  www.um.warszawa.pl, www.sejm.gov.pl

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.