Polskie tańce

Każdemu Polakowi taniec narodowy kojarzy się przede wszystkim z polonezem. Pięknie tańczony przez tancerzy ubranych w kostium historyczny, świadczy o dumnej przeszłości tego narodu.

Wszystkie polskie tańce narodowe – polonez, mazur, oberek, krakowiak, kujawiak – są tańcami ludowymi, które przyjęły się na terenie całej Polski.

  POLONEZ

Najbardziej reprezentacyjnym tańcem jest polonez, którego nazwa wywodzi się z języka francuskiego [Polonaise – polski]. W formie ludowej nazywano go chodzonym. Stopniowo polonez stał się popularnym tańcem dworskim, tradycyjnie rozpoczynającym bale.

Pan Tadeusz, muzyka Wojciech Kilar.

Polonez jest tańcem o dostojnym charakterze, o pełnych gracji ruchach tancerzy i posuwistych krokach. Dwa pierwsze kroki to wysunięcie nogi do przodu, przy kroku trzecim należy łagodnie zgiąć kolano i opaść nieco w dół. W czasie tańca wykonywane są różne figury (para za parą, pochód czwórkami, pochód ósemkami, most, wężowa, ślimak, labirynt), dlatego pochód tancerzy powinien prowadzić wodzirej.

 polonez w wykonaniu PZLPiT Mazowsze.

Polonez jest tańcem obowiązkowo rozpoczynającym szkolne bale studniówkowe.

polonez szkolny.

MAZUR

Drugi taniec dworski o pochodzeniu ludowym. Wywodzi się z Mazowsza. Jego podstawowe cechy to szybkie tempo, akcentowane podskoki, metrum 3/4, dużo rytmów punktowanych, hołubce oraz zamaszyste obroty, z tego względu jest to jeden z najtrudniejszych tańców polskich. W okresie swojej świetności był chętnie tańczony przez szlachtę i młodych oficerów Wojska Polskiego.  Największą rolę odegrał w czasie rozbiorów, kiedy stał się – obok poloneza – symbolem polskości. Rozpowszechnił się w Europie dzięki oficerom legionów polskich walczących u boku Napoleona.

Istnieją dwa rodzaje mazura:

  • mazur szlachecki (kontuszowy) – bardziej żywiołowy, opera „Halka”, Stanisław Moniuszko.
  • mazur ułański – ma charakter salonowy, jest to popis męskiej zręczności i temperamentu, a zarazem elegancji, gracji i wdzięku kobiet, wyk. PZLPiT Mazowsze.

 

  KRAKOWIAK

Żywy, polski taniec ludowy z okolic Krakowa, pochodzący z XVI w. Tańczony jest w metrum 2/4, w charakterystycznym rytmie synkopowanym. Od tancerzy wymaga skoczności, zgrabności i wdzięku. Początkowo krakowiaka tańczono wyłącznie na wsiach, z czasem jednak taniec ten dotarł na salony i stał się modny w całej Polsce.

zespół ludowy „Wiwaty” z  Pobiedzisk.

 Krakowiak, wyk. PZLPiT „Śląsk”  

 

OBEREK

Najszybszy z tańców narodowych, zwany też obertasem.  Nazwa nawiązuje do obrotu, ponieważ oberek polega zasadniczo na szybkich obrotach par, które tańczą w miejscu lub wirują na parkiecie. Jego cechy to szybkość, metrum 3/8, akcenty podobne jak w mazurze. Pod koniec XIX wieku oberek stracił wiejski charakter i stał się tańcem także wyższych klas społecznych.

 

oberek lubelski, wyk. tancerze ludowi.

oberek łowicki, wyk. „Śląsk”.

 

KUJAWIAK  

 Nazwa tego tańca nawiązuje do regionu, z którego się wywodzi – Kujaw (północna Polska). Jest tańcem wolnym, w metrum ¾. Zasadnicze kroki taneczne oparte są na obrotach i łagodnym chodzie, niekiedy z mocniejszymi przytupami. Kujawiaka tańczy się zawsze po linii koła. Kujawiak wywodzi się z tańca weselnego, więc zachował w swoich figurach, tematach i układach pierwiastek tańca miłosnego i zalotny charakter. Tańczy się go do nastrojowej i lirycznej melodii.

 – zespół Komorno

prywatna wersja weselna

 Oprac. Renata Głuszek

ilustracje: Zofia Stryjeńska